Instytut Transportu Samochodowego

Homologacja pojazdów kategorii O (przyczepy) – najczęściej zadawane pytania

Co to jest homologacja?

Homologacja to proces, w wyniku którego nowy typ pojazdu zostaje dopuszczony do ruchu. Władza homologacyjna na podstawie pozytywnych wyników badań uprawnionej jednostki technicznej, wydaje świadectwo homologacji typu pojazdu, uprawniające do jego rejestracji. Świadectwo to jest potwierdzeniem spełnienia wymagań technicznych określonych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858.

Co z dotychczas wydanymi świadectwami homologacji „PL"?

Od 29 października 2014 r krajowa homologacja typu pojazdu utraciła ważność. Obecnie możliwe jest uzyskanie homologacji zgodnie z Rozporządzeniem UE 2018/858.

Czym jest homologacja europejska i czy na chwilę obecną konieczne jest jej uzyskanie?

Homologacja europejska wydawana jest w jednym z państw członkowskich UE zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 (poprzednio Dyrektywą 2007/46) i obowiązuje na terenie całej Unii. Innymi słowy pojazd posiadający europejskie świadectwo homologacji można sprzedać i zarejestrować w każdym państwie UE.

Jakie pojazdy obejmuje kategoria O?

Pojazdy kategorii O to przyczepy (z włączeniem naczep). Kategorię O dzielimy na:

O1 - pojazdy o maksymalnej masie nieprzekraczającej 750 kg.
O2 - pojazdy o masie maksymalnej przekraczającej 750 kg, ale nieprzekraczającej 3,5 tony.
O3 - pojazdy o masie maksymalnej przekraczającej 3,5 tony, ale nieprzekraczającej 10 ton.
O4 - pojazdy o masie maksymalnej przekraczającej 10 ton.

Zamierzam ubiegać się o homologację. Co należy zrobić i w jakiej kolejności?

Poniżej przedstawiamy główne etapy procesu homologacji:

Nadanie numeru WMI producenta (o ile jeszcze nie został nadany). W Polsce zajmuje się tym Przemysłowy Instytut Motoryzacji w Warszawie. – link poniżej
Przygotowanie opisu technicznego typu pojazdu. Należy uzupełnić dokumentację techniczną, której zapewniamy aktualne wzory w formie elektronicznej.
Przeprowadzenie tzw. oceny wstępnej firmy, polegającej na wizycie ekspertów ITS u producenta. Wizyta ta ma na celu sprawdzenie możliwości powtarzalnej produkcji, która jest podstawą homologacji. Ocenie podlega głównie posiadany system jakości oraz możliwości produkcyjne.
Dostarczenie pojazdu (reprezentanta typu) do badań homologacyjnych w ITS. Alternatywnie istnieje możliwość przeprowadzenia badań u producenta (o ile są na to warunki) - jest to kwestia do uzgodnienia.
Na podstawie badań ITS wydawane jest europejskie świadectwo homologacji, które jest następnie umieszczane w europejskiej bazie świadectw homologacji ETAES.

Na co szczególnie należy zwrócić uwagę podczas przygotowywania dokumentacji homologacyjnej?

Istnieje kilka ważnych kwestii, na które należy zwrócić uwagę podczas uzupełniania dokumentacji homologacyjnej:

Właściwy podział pojazdów na typ/wariant/wersję. Aktualne wymagania odnośnie tego podziału zawarte są w Rozporządzeniu UE 2018/858 Załącznik I. Na typ pojazdu wpływa kategoria, liczba osi, konstrukcja ramy, na wariant rodzaj nadwozia, wyposażenie w układ hamulcowy, etap skompletowania, na wersję maksymalna masa całkowita, rodzaj zwieszenia, rodzaj dyszla.
Zgodność wymiarów zawartych w opisie technicznym i na rysunkach z pojazdem i wymaganiami warunków zabudowy (dla pojazdów kompletowanych) lub z Rozporządzeniem.
Przy dużej liczbie wariantów/wersji szczegółowe dane techniczne dobrze jest zawrzeć w formie tabelarycznej, np. jako załącznik.
Należy mieć na uwadze konieczność stosowania homologowanych podzespołów takich jak hamulce, światła, opony, agregaty chłodnicze, sprzęg, osłony przeciwrozbryzgowe itp.
Przyczepy kategorii innej niż O1muszą być wyposażone w układ hamulcowy (hamulec najazdowy - przyczepy kategorii O2 lub O1; Hamulce pneumatyczne – przyczepy kategorii O2, O3< O4). Badania tego układu można przeprowadzić w ITS.
Przyczepy kategorii O₁ i O₂powinny być wyposażone w osłony przeciwrozbryzgowe zgodnie z Załącznikiem VIII do Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2021/535. Opcjonalnie na wniosek producenta w szczególnych przypadkach możliwe jest zastosowanie wymagań Załącznika V.
Przyczepy kategorii O₃ i O₃powinny być wyposażone w osłony przeciwrozbryzgowe zgodnie z Załącznikiem VIII do Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2021/535. Muszą też posiadać urządzenie przeciwrozbryzgowe

Jak powinna wyglądać tabliczka znamionowa producenta?

Obowiązek wyposażenia pojazdu przez producenta w tabliczkę znamionowa wynika z zapisów Rozporządzenia UE 2018/858. Wymagania odnośnie tabliczki znamionowej i numeru VIN są zawarte w Załączniku II do Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2021/535 (dla nowych typów pojazdów). Dodatkowo w pojazdach kompletnych VIN musi zawierać cyfrę kontrolną Od 7 czerwca wszystkie pojazdy będą musiały posiadać cyfrę kontrolną w VIN. Dodatkowo producent pojazdów, które są homologowane wieloetapowo na drugim i na kolejnych etapach poza tabliczką znamionową przewidzianą w Rozporządzeniu (UE) nr 19/2011 lub Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji (UE) 2021/535 podwozia, musi przymocować do pojazdu dodatkową tabliczkę. Wzory tabliczek przedstawiono poniżej.

Przykład wypełnionej tabliczki dla pojazdów kategorii O1 i O2

Poniżej przedstawiamy wzór prawidłowo wypełnionych tabliczek znamionowych:

min 4 mm

min 2 mm

Pola od góry:

Nazwa producenta

Numer świadectwa homologacji

Numer identyfikacyjny pojazdu (VIN)

Maksymalna masa całkowita pojazdu

Cyfra „0" - oznacza techniczne dopuszczalne maksymalne obciążenie pionowe sprzęgu

Cyfra „1" - oś pierwsza dopuszczalna techniczna maksymalna masa

Cyfra „2" - oś druga dopuszczalna techniczna maksymalna masa

Pola od góry:

1. Nazwa producenta

2. Numer świadectwa homologacji

3. Numer identyfikacyjny pojazdu

Dwie kolumny:

(DMC - Dopuszczalna masa administracyjna)	(MMC - Dopuszczalna masa konstrukcyjna)
Kod państwa, w którym pojazd ma być zarejestrowany np. (PL)
Dopuszczalna masa całkowita pojazdu do celów rejestracyjnych/eksploatacyjnych	Techniczna maksymalna masa pojazdu
Cyfra „0" - oznacza rejestracyjne/eksploatacyjne maksymalne obciążenie pionowe sprzęgu	Cyfra „0" - oznacza techniczne dopuszczalnem maksymalne obciążenie pionowe sprzęgu
Cyfra „1" oś pierwsza - dopuszczalna masa do celów rejestracyjnych/eksploatacyjnych	Cyfra „1" oś pierwsza - dopuszczalna techniczna maksymalna masa
Cyfra „2" oś druga - dopuszczalna masa do celów rejestracyjnych/eksploatacyjnych	Cyfra „2" oś druga - dopuszczalna techniczna maksymalna masa
Cyfra „3" oś trzecia - dopuszczalna masa do celów rejestracyjnych/eksploatacyjnych	Cyfra „3" oś trzecia - dopuszczalna techniczna maksymalna masa
Litera „T" - rejestracyjna/eksploatacyjna maksymalna masa przypadająca na grupę osi	Litera „T" - techniczna maksymalna masa przypadająca na grupę o

Ogólne wytyczne układu danych tabliczki znamionowej dla pojazdów kategorii O1 i O2

Nazwa producenta

Numer świadectwa homologacji

Numer identyfikacyjny pojazdu (VIN)

Maksymalna masa całkowita pojazdu

Cyfra „0" - oznacza techniczne dopuszczalne maksymalne obciążenie pionowe sprzęgu

Cyfra „1" - oś pierwsza dopuszczalna techniczna maksymalna masa

Cyfra „2" - oś druga dopuszczalna techniczna maksymalna masa*

Cyfra „3” – oś trzecia dopuszczalna techniczna maksymalna masa*

* - należy uwzględnić o ile występuje taka oś (dopuszczalne wpisanie „-"

Przykład wypełnionej tabliczki dla pojazdów kategorii O3 i O4

Ogólne wytyczne układu danych tabliczki znamionowej dla pojazdów kategorii O3 i O4

1. Nazwa producenta
2. Numer świadectwa homologacji
3. Numer identyfikacyjny pojazdu
*(DMC - Dopuszczalna masa administracyjna)*	*(MMC - Dopuszczalna masa konstrukcyjna)*
Kod państwa, w którym pojazd ma być zarejestrowany np. (PL)
Dopuszczalna masa całkowita pojazdu do celów rejestracyjnych/eksploatacyjnych	Techniczna maksymalna masa pojazdu
Cyfra „0" - oznacza rejestracyjne/eksploatacyjne maksymalne obciążenie pionowe sprzęgu	Cyfra „0" - oznacza techniczne dopuszczalnem maksymalne obciążenie pionowe sprzęgu
Cyfra „1" oś pierwsza - dopuszczalna masa do celów rejestracyjnych/eksploatacyjnych	Cyfra „1" oś pierwsza - dopuszczalna techniczna maksymalna masa
Cyfra „2" oś druga - dopuszczalna masa do celów rejestracyjnych/eksploatacyjnych	Cyfra „2" oś druga - dopuszczalna techniczna maksymalna masa
Cyfra „3" oś trzecia - dopuszczalna masa do celów rejestracyjnych/eksploatacyjnych	Cyfra „3" oś trzecia - dopuszczalna techniczna maksymalna masa
Litera „T" - rejestracyjna/eksploatacyjna maksymalna masa przypadająca na grupę osi	Litera „T" - techniczna maksymalna masa przypadająca na grupę o

Na co zwracać uwagę podczas montażu oświetlenia?

Najczęstszym błędem jest montaż świateł w niewłaściwym miejscu i w sposób niezapewniający wystarczającej widoczności. Dokładne wymagania odnośnie miejsca montażu i kątów widoczności oświetlenia określa regulamin nr 48 ONZ.

W jaki sposób zwracam się do ITS w celu rozpoczęcia procesu homologacji?

Do rozpoczęcia procesu homologacji potrzebne jest jedynie zlecenie w formie pisma wysłane do ITS, zawierające zwrot dotyczący przeprowadzenia badań homologacyjnych.

Przydatne linki:

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858

Rozporządzenie - 2018/858 - PL - EUR-Lex

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2020/683

Rozporządzenie wykonawcze - 2020/683 - PL - EUR-Lex

Rozporządzenie Wykonawcze Komisji (UE) 2021/535

Rozporządzenie wykonawcze - 2021/535 - PL - EUR-Lex

Rozporządzenie 19/2011 (tabliczka znamionowa)

http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?qid=1463567057253&uri=CELEX:02011R0019-20120411

Regulamin nr 48 ONZ (rozmieszczenie oświetlenia)

Addenda to the 1958 Agreement (Regulations 41-60) | UNECE

Wyszukiwarka europejskich aktów prawnych